Akademia Sztuk Pięknych W Katowicach

Wernisaż w piątek 27 marca, godz. 19.30, Szałfynster. &nbsp;Urugwajski pisarz Eduardo Galeano napisał kiedyś: „Pewien dziennikarz zapytał niemiecką teolożkę Dorothee Sölle: „Jak by pani wytłumaczyła dziecku, czym jest szczęście?”. „Nie tłumaczyłabym” – odparła. – „Rzuciłabym mu piłkę do zabawy”. Ładne. Później zastanowiłem się jednak, jak to odwrócić: jak wyjaśnić komuś, czym jest piłka nożna?Kiedyś w sztuce teatralnej Weltmajstry, w której Ślązacy na mundialu w 2050 roku wystawiają własną drużynę i zostają mistrzami świata, napisałem: „Są dwie rzeczy, które najtrudniej wyrazić słowami: tajemnicę fusbalu i tajemnicę cielesności. To drugie udało się opowiedzieć tylko kazachskiemu poecie Erbolowi Żumagulowowi. Żumagulow napisał o swoim bohaterze, że ten wszedł na dyskotekę w tacie, a wyszedł w mamie. Fusbal zaś wciąż czeka na swojego kazachskiego poetę”. I wciąż szukam języka, którym dałoby się opisać piłkę: coś z jednej strony tak bardzo fizycznego i dosłownego, a z drugiej – metafizycznego i nieuchwytnego.Szukam języka opisującego piłkę, nie po to by przekonywać do niej innych, ale po to by zrozumieć, dlaczego tak ważne jest ona dla mnie. Często kieruję wówczas wzrok ku artystom. Doczekaliśmy się paru udanych o piłce cytatów, np. Piera Paolo Pasoliniego („Futbol to ostatni święty rytuał naszych czasów”), Alberta Camus („Wszystko, co wiem o moralności, nauczyłem się z futbolu”) czy Karola Wojtyły („Ze wszystkich rzeczy nieważnych piłka nożna jest najważniejsza”). Ale to za mało.Mamy też wielkie kibicowskie wyznania wiary – jak performance Massimo Furlana Boniek! Blisko 20 lat temu Szwajcar na Stadionie Dziesięciolecia, będąc sam na boisku, odtworzył 90-minutową choreografię Zbigniewa Bońka z meczu z Belgią na mundialu w 1982 roku, gdy „Zibi” strzelił hat-tricka. Nauczył się na pamięć każdego ruchu idola. Miałem zresztą dużo satysfakcji, gdy przy okazji wspólnego oglądania meczu z Antonim Piechniczkiem w jego wiślańskim domu, pokazałem Trenerowi występ Furlana.A może języka dostarczają prowokacyjne instalacje jak ta Wojciecha Dudy? Między dłońmi ukrzyżowanego Chrystusa rozciągnął on szalik piłkarski z napisem „Zawsze wierni, Biało-czerwoni”? Być może Duda podpowiadał, że to język ze sfery sacrum posłuży do opisania tego, co błędnie uznajemy za profanum, meczu. Inni bowiem zwracali uwagę na analogie między mszą a kibicowską ceremonią na wszelkich Żyletach, Młynach i Blaszokach: gniazdowy jako ksiądz (w obrządku posoborowym, odwrócony przodem do „wiernych”), obok „ministranci”, intonowane pieśni, odpowiedni ubiór, wspólnota, wydarzenie w dzień odświętny, po tygodniu pracy. I kibic, który na stadionie się przeistacza.A może futbol potrzebuje czegoś odwrotnego, kontr-języka, który pozbawi go zadęcia? Tego próbuje artysta znany jako Janusz III Waza. Na łódzkich murach wypisuje błyskotliwe sentencje, np.: „ŁKS trzepie dywan o tapczan”, „RTS pije barszcz Sosnowskiego” czy „ŁKS robi herbatę z wody po pierogach”. Później ten rozbrajający stadionową powagę gest przeniósł się do innych miast, np. do Krakowa, gdzie najbardziej znany jest napis: „Wisła Kraków w sumie lubi Cracovię, ale nie wie jak zagadać”. Nieco wcześniej inną interwencję miejską w Krakowie (a później w Gdańsku czy Szczecinie) podjął Robert Rumas. Instalował liczne znaki imitujące prawdziwe znaki drogowe i uliczne, które mówiły o piłce – np. na danych osiedlach ostrzegały przed tym, za jakie barwy można dostać po gębie. Cenię także obrazy Radka Szlagi, np. NIG vs GER, gdzie skróty drużyn Nigru i Niemiec układają się w rasistowski napis „Czarnuch”.Nikt z nikt nie okazał się jednak kazachskim poetą, który zdołał przetłumaczyć futbol na język uniwersalności. To, co robią ma jednak sens i to wyjaśnił mi Jerzy Pilch, wielki kibic Cracovii, który powiedział kiedyś Rafałowi Stecowi: „Nie da się piłki nożnej opisać za pomocą świata albo z pomocą języków wziętych ze świata, bo to rozrzedza temat. Natomiast językiem piłki nożnej można bardzo wiele powiedzieć o świecie”. I dlatego z ciekawością obserwuję mariaż sztuki z piłką. I dlatego tak ucieszyłem się, gdy dowiedziałem się o przygotowywanej piłkarskiej wystawie w katowickim Szałfynsterze.Nawet po tej wystawie nie będę jednak wiedział, co odpowiedzieć nie-kibicowi, gdy spyta, czemu jestem kibicem. A może muszę uważniej wsłuchać się w niemiecką teolożkę, która zamiast opowiadać szczęście, pokazała je? Idąc jej śladem może lepiej, abym kiedyś gdy raz jeszcze usłyszę takie pytanie, włączył tej osobie dwumecz Bodø/Glimt z Interem Mediolan i krzyknął „Forza Arktyka!”Jeśli to go nie przekona, nic tego zrobi.Tekst towarzyszący wystawie: Zbigniew Rokita<h2>Osoby artystyczne:</h2>Maja BogaczKarol GawrońskiArkadiusz GolaZiemowit JareckiMarta KołodziejOlga NowotnikTomasz OpaniaMałgorzata RozenauDaniela TagowskaAndrzej TobisPaulina Walczak- HańderekAdrian Zert<h2>Zespół kuratorski:</h2>Marta KołodziejPaulina Walczak- HańderekAdrian Zert&nbsp;<h2>Informacje o wystawie</h2>Wernisaż: 27.03, 19:30Wystawa: 28.03 – 20.04.2026Szałfynster, Jana Kochanowskiego 13, KatowiceWięcej informacji: <a target="_blank" href="https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1SALrU8d1u6YZ8RabKo7PWRmYR3MvyZeE">https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1SALrU8d1u6YZ8RabKo7PWRmYR3MvyZeE</a>

FENOMEN FUSBAL – wystawa

„Niepewny grunt” jest próbą pokoleniowej wypowiedzi skupionej na wybranych postawach artystycznych osób związanych z Małopolską i Śląskiem. Choć punkt wyjścia ma charakter regionalny, prezentowane prace odnoszą się do doświadczeń wykraczających poza lokalny kontekst.„Lęk w sytuacjach społecznych pojawia się wtedy, gdy osoba chce wywrzeć na innych określone wrażenie, ale nie ma pewności, czy jest do tego zdolna. Owa chęć często łączy się z naturalnym pragnieniem przynależności do wybranej grupy i spełnienia norm społecznych danej kultury” – pisze Stefan G. Hofmann w książce „Lęk społeczny”.&nbsp;Prace prezentowane na „Niepewnym gruncie” odnoszą się do doświadczeń artystek i artystów znajdujących się na wczesnym etapie swojej drogi zawodowej, którzy funkcjonują już w świecie art worldu, lecz ich obecność wciąż wiąże się z walką o uwagę, widzialność i uznanie. To napięcie – pomiędzy byciem zauważonym a próbą trwałego zakorzenienia się w środowisku – rodzi prace o silnym ładunku emocjonalnym i ujawnia szerokie spektrum postaw artystycznych: od introspekcji i pracy z własnym doświadczeniem po otwarcie na rzeczywistość społeczną.Osoby biorące udział w wystawie sprawnie posługują się ironią i metaforą, nie stroniąc jednocześnie od egzystencjalnej refleksji nad własnym miejscem w świecie. Towarzyszą temu swoboda, koncentracja i wyobraźnia, które pozwalają im świeżo spojrzeć na współczesną sztukę.„Niepewny grunt” jest próbą pokoleniowej wypowiedzi skupionej na wybranych postawach artystycznych związanych z Małopolską i Śląskiem. Choć punkt wyjścia ma charakter regionalny, prezentowane prace odnoszą się do doświadczeń wykraczających poza lokalny kontekst.Więcej informacji: <a target="_blank" href="https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1SALrU8d1u6YZ8RabKo7PWRmYR3MvyZeE">https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1SALrU8d1u6YZ8RabKo7PWRmYR3MvyZeE</a>

„Niepewny grunt" wernisaż wystawy w Galerii Rondo Sztuki, 27 marca 2026 r. godz. 18:00

Mistrzostwo klasycznej technikiWystawa stanowi rzadką okazję do zapoznania się z dziełami wykonanymi niemal zapomnianą dziś, XV-wieczną techniką miedziorytu. Krzysztof Skórczewski od ponad pół wieku konsekwentnie doskonali ten wymagający warsztat. Polega on na precyzyjnym wycinaniu rysunku stalowym rylcem bezpośrednio w miedzianej płycie. Twórczość artysty łączy rygor techniczny z niezwykłą wyobraźnią przestrzenną, co przyniosło mu miano najbardziej rozpoznawalnego polskiego miedziorytnika na świecie.&nbsp;Międzynarodowy autorytetKrzysztof Skórczewski jest profesorem sztuk plastycznych, członkiem czynnym Polskiej Akademii Umiejętności oraz francuskiego stowarzyszenia Société des Peintres-Graveurs Français. Jego prace znajdują się w najważniejszych kolekcjach muzealnych świata, <a target="_blank" href="http://m.in">m.in</a>. w wiedeńskiej Albertinie, nowojorskim Museum of Modern Art (MoMA) oraz w zbiorach watykańskich. Dorobek artysty był prezentowany na ponad 200 wystawach zbiorowych i indywidualnych, <a target="_blank" href="http://m.in">m.in</a>. w Mediolanie, Florencji, Pekinie i Lugano.&nbsp;Zapraszamy na otwarcie wystawy.Krzysztof Skórczewski – MiedziorytWernisaż: 25 marca 2026 r. (środa), godzina: 13:00Galeria Koszarowa 19, ASP w KatowicachWystawa potrwa do 29 kwietnia 2026 r.Więcej informacji: <a target="_blank" href="https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1SALrU8d1u6YZ8RabKo7PWRmYR3MvyZeE">https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1SALrU8d1u6YZ8RabKo7PWRmYR3MvyZeE</a>&nbsp;